قعطه ای ازکتاب عودل رحیمکه قدید شاعرمنظومه دیلمی رودباری نوشته احمد بابائی دوگاهه (اسرافیل)راتقدیم میکنم:

گلسوا بگوت شکوفه جون/پاواش بشه تنیسر /امه دکن تنیرا/زی واش دتر شو دکت /ته بلا مه سرا بکت /شکوفه خونم تنیر اوکورد /اتش اوکورد چه اتشی /شولع ولوول کورده/گیزی بزع تنیرا/اوشه بزه اون دورا/گهنه حصیرا بگند /بنشت حصیر گوشه/سرخ تنیر اتش شکوفه سپده دما/ بکورد سرخ نارنج /شکوفه مگو گل وول /عزیزه چیه ی/فارسون لهجه خوشگل.

برگردان فارسی:

گلسبا گفت شکوفه جان /پا شو برو هیزم بریز تنور را روشن کن /زود باش دختر دار ه شب میشه /شکوفه خانم تنور را روشن کرد /اتش درست کرد چه اتشی /دوره وبره تنور را جارو کرد /ابپاشی کرد حصیر کهنه را پهن کرد ونشست گوشه حصیر / سرخی اتش تنور /صورت سفید شکوفه را مثل نارنج سرخ کرده بود /شکوفه نگو مثل گل دوست داشتنی به لهجه فارسی خوشگل .

بنویشته یه ایدامه بشین

.

.

.

ادامه مطلب

1- همسایه لاکوی (گیلکی شرقی) ، عاشورپور

تی چوشمون آشئنای ،، همسایه لاکوی همسایه لاکوی

تی سر تا پا طلای ،، همسایه لاکوی همسایه لاکوی

...

گونن می دیل تی پادشای ،، همسایه لاکوی همسایه لاکوی

2- مهتابِ شبان (گیلکی غربی) ، عاشورپور

گوشه ای از ترانه: تی زولفان یار شانه نزن /// تی زلفان کر چی بگم من

3- لاکو جون (گیلکی شرقی) ، عاشورپور

وقتی کی هنه شونه به سری لیله کو سامون / سبزه بونه بوپته خلی عین تی دامون

مو بزم می گب از ته دیل لاکو جون / هی بلیتم و هی ببیشتم لاکو جون

بمـــــــــــیرم تی اسلــــــــک مرجونه / دیل کی تی دور و ور برگردم ... مو محاله تی جی برگردم

4- می عزیز بوبو بی قرار ( گیلکی غربی)

گفتی تی برایم ا بهار/ بهار بوشو تو نمویی یار /// تره یار کشم انتظار

اطلسه چادر تی سر بنا بی / تی بَی می ور یار قول بدا بی

همه شب می چومان بیداره / تی واسی لاکو جان خوابی ناره

5- نوکون ناز (گیلکی غربی) ، عاشورپور

دو چوم دری پور از راز .... نئرم غیر از تو غمخوار

 6- کوکبی جان ، کوبی جانای (گیلکی غربی) ، عاشورپور

بیه بشیم بال به بال دریا کناران ... کوکبی جان / کوبی جانای

زود بدن تی مار خبر ....

 7- شیرینی لاکوی ، (گیلکی غربی) ، عاشورپور

اطلاعیه ی مهم خدمت همراهان سایت ورن:

 ضمن سلام و سپاس فراوان خدمت همراهان و هم گامان وب گیلکی ورن ، جهت اطلاع شما دوستان این پست را نشر دادیم.

شما ازین پس میتوانید موضوعات و مطالب خود را در سایت ورن به رایگان و آسانی نشر دهید. برای اینکار از ستون چپ ابزار ها ،  در بخش "جیگه دم و دزگاه " ثبت نام را بزنید.

و در صفحه ی باز شده ی زیر :

پس از کامل کردن بخش های الزامی ثبت نام را زده و در سایت عضو شوید. سپس میتوانید مطالب خود را با ما به اشتراک گذاشته و پس از تایید مطالب شما توسط مدیریت تارنما ، پست شما در وبلاگ ورن ثبت شده و نشر داده خواهد شد.

با سپاس خدمت شما دوستان

نکته : کسانی که در انجمن سایت ورن عضو شده اند میتوانند از با همان نام کاربری و رمز عبورشان در انجمن از طریق مسیر اول در عکس نخست ، بخش ورود به سایت نیز داخل شوند.

نکته : کسانی که در سایت عضو شده اند میتوانند به همان نام کاربری و رمز در انجمن ورن نیز وارد شده و فعالیت داشته باشند : www.varena.lxb.ir/foum

سوواین سر «suvayn-sөr»: سر صبح

 - معادل سازی : سوواین : صبح

دیشو «dishow» : دیشب

پسین شو «pasin-show» : پریشب

زواله «zөvalө» : نیمروز

پس چم «pөs chөm» : غروب

آفتو شوران «aftow-shuran» : غروب

آفتو سوزئن «aftow-suze:n» : طلوع

دامیشکان «damishөkan» : گذشته ها

 - معادل سازی : دامیشکان:باستان

یندر «yөndөr» : هنگام

سرونی «saroni» :دور زمان

 - معادل سازی : سرونش«saronөsh» ، سرون«saron» ، سرونی «saroni» : ساعت

دیو فلاستوت «div-fөlasut» : ستاره ی دنباله دار

خوره زردی «xurө-zөrdi» : باختر ، مغرب، غرب

نئسا «nө:sa» : جنوب

خورته «xurtө» : خاور ، مشرق ، شرق

مانگه تاو «mangөtaw» : مهتاب

گرکه «gөrakө» : دایره ، کنایه از دایره و فلک البروج است.

شیشک «shishөk» : خوشه ی پروین

 - معادل سازی : گرک ، گرکه : دایره ، پرهون

گرتک «gortөk» : آذرخش

گُرخانه : رعد ، تندر

آسیمون کَت :شهاب سنگ، شهاب

توتوغ توتوغ : بازتاب نور

 - معادل سازی : توتوغ : بازتابش ، انعکاس ، بازتاب

سو : نور ، روشنا

فنه «fөnө» : دوره

.

.

برگرفته از کتاب گاهشماری گیلانی - مسعود پورهادی ، انتشارات دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان

 اسپــرو او بومـــه لولــع لولـع/خبـر بوردن مــه یار خیـــلی معلولـــع

بشه یارابگو معلولیت چیست/دلا بامون بکن دوشمن سگ کیست

 نوشته احمد بابائی دوگاهه(اسرافیل)

جیگه نیویشن کسون ای آگیی بوخونن
نویسندگان تارنما این اطلاعیه را بخوانند.

ادامه مطلب

دریای کاسپی

   چه نامی را می پسندید؟ 

- کاسپی

- کاسپیک

- کاسپین

- خزر 

- هیرکان

- گیلان

- مازندران

- ورکانه

- فراخکرت

- و یا نامی دیگر ...

کدام را می پسندید؟ مدت هاست که بر سر نام این دریا در درون کشور جنگ و دعواست که نام این دریا نباید خزر باشد ، چرا که خزر نام اقوام بربر و غیر ایرانی شمال قفقاز بوده و ما نباید نام دریایمان را که از دیرباز بیشترین تسلط را بر آن داشته ایم و پیش از آنکه اقوام بربر اسکیت و سکایی شمال سیبری کشتی ای در آن بیندازند نخستین کشتی ها را ما در آن انداختیم ، به نام اقوام دیگری بخوانیم.  خوب درست است و بی منطق نیست. کهن ترین اقوام حاشیه ی دریای کاسپی، کاس ها بوده اند و امروزه جهان نام کاسپین(caspian) را به عنوان نام رسمی ای دریا میشناسد ، اما در ایران بر سر آن جنگ است. در داخل کشور گروهی همان نام کاسپین را برای آن می پسندند ولی کاسپین نامی انگلیسی است. این گروه توجه داشته باشند که برای فرار از نام خزر به نام انگلیسی کاسپین پناه نبرند. چرا که کاسپین از دو عبارت کاسپی + ان(caspi+an) تشکیل شده است که عبارت دوم برابر همان (ی) نسبت در فارسی و (ایک) در گیلکی کهن است. بنابر این اگر به دنبال نام فارسی برای این دریا میگردید ، کاسپی و یا کاسپیک درست تر است.

   اما از نام های دیگر که آمده همچون مازندران و گیلان ؛ این نام ها به خاطر همجواری این دریا با این دو استان است گرچه از آن دو در شاهنامه ی فردوسی نیز دیده میشود.

ز دریای گیلان چو ابر سیاه / بیامد دمادم به ساری آن سپاه

هیرکان و ورکانه نیز نامی است که در دوره هایی از تاریخ به نواحی پارت و گلستان کنونی گفته میشد و به همین دلیل نام این دریا را نیز هیرکان و ورکانه می خواندند.

   اما در باب نام هایی همچون ورن و فراخکرت باید گفت که نام اولی در اوستا آمده که به سرزمین گیلان اطلاق شده و نام دومی کتاب های پهلوی بندهشن و دینکرد آمده است و دقیقا مشخص نیست که کدام دریا منظور است. عده ای با توجه به اینکه خاسگاه آرییاییان را سواحل ( و گرداگرد) دریای کاسپی می دانند آن دریا را همین دریای کاسپی (خزر) دانسته اند. ولی استاد مهرداد بهار این دریای فراخکرت را همان اقیانوس هند خوانده است. فراخکرت در واژه به چم بزرگ ، بزرگ شونده( چرا که در بندهشن آمده که این دریا چند مرتبه بزرگ شده است؛ شاید به پیشروی آن در خشکی اشاره شده باشد) ، فراخ شده و معانی از این قبیل برداشت میشود.

در این تصویر به خوبی میتوان دید ایرانیان باستان از جغرافیا جهان را یافت. البته باید گفت که ایرانیان تا شرق آفریقا را میشناخته اند چنانچه یونانیان مناطق شرقی چین را آسیا را تا غرب و مرکز (ایران بزرگ) میشناخته اند.

در تصویر فوق دریای فراخوکرت(فراخکرت) مشخص شده است. در نقشه و درون دریای فراخکرت خشکی ای به نام بیشه ای در فرودفش مشخص شده  که شاید جزایر جنوب شرق آسیا و یا اقیانوسیه باشد. در پیرامون جهان رشته کوه فراگرفته است. در تصویر پایینی تصویری بهتری از شناخت ایرانیان باستان خواهید یافت.

در نقشه فوق  ارزه همان چین و ماچین است.

دشت تازیان همان شبه جزیره ی عربستان

سوه همان آفریقا است.

روم همان اروپا

و شاید واوروبرشن و واوروجرشن همان سیبری و قطب شما باشد.

تصویر کلی جغرافیای قدیم در دید ایرانیان باستان:

    اما من میخواهم شما را با نامی که در کتب قدیم برای دریای کاسپی آمده اس آشنا کنم : زراه اکفوده(zrah akfudah) . زراه در زبان پهلوی به معنای دریا است و اکفوده یا اکپوده  به معنای کبود است. علت این نامگذاری برای دریای کاسپی رنگ تیره و کبود رنگ آن است. که البته این رنگ تیره و کبود به خاطر آب آن نیست بلکه به خاطر رنگ تیره ی خاک و بستر آن است که رنگ دریا کبود دیده میشود. بدین صورت در فارسی میشود دریای کبود و در گیلکی میشود کواُد دریه(ko'o:d daryae ).

مایی - شیر دوست

جیراکش

ادامه مطلب

گیلکی (Guilaki):

وَرِنَ چیسه؟

وَرِنا(ورنَ ، ورنه : varena) نوˇمی ایسه اوستا (مزدیسنویون آسمونی ماتَک*) مئن که گیلوˇن سرزمین اطلاق بُوˇده.گرچی اوستا مئن امه مردموˇنه پیرو دروغ بنویشته ولی خو امه اوتوری که مقدونین و اربوˇن و مغولوˇن و روسون جلو امه ساموˇن جی دیفاع بُوˇدیم کیانیون شاهوˇن جلو نی امه سرزمین دفاع بُوˇدیم. البته امه که زرتوشتیون جلو دفاع بوˇدیم و اوشون دین زور شمشیر امره قُبیل نُوˇدیم اَنی انی مزدیسنا دین پیروی بوˇدیم نه زور امره بلکن امه اختیار و خواست امره ، هیتو که اربوˇن سر فرود نردیم ولی بد موسلمونَ بُوˇیم.

«چهاردهمی خورؤم کشور و سامؤنی  که مو - اهوره مزدا - بیافریم «وَرِنَ» چارگؤشه بو که فریدون - اژی دهاک کوتنه کس - اؤره بزاسته بوبو.- اوستا ، وندیداد،فرگرد یکم، بند18»

ای وˇوته خرده اوستا جی بیرون هکشیم:

زور بدهاد ته ای هوشبام(سو ورچهِ،سو دفر)هینه واسی اونهِ او پیله تر همه جیِ او اورمزدا امه سرور و پیله ترهِ برگزیم سرنُگونیهِ پتیاره اهریمنِ واسی، سرنگونیِ دیو خشم خونی کاراَوزارِ واسی ، سرنوگونیِ مازندرون دیووˇن واسی ، سرنوگونیِ  وَرِنَ *همته دیووˇن و دروغپرستوˇن واسی.                  

       «خرده اوستا،هوشبام/2»

*ماتک matak: کتاب

* *ای فقره یسنا 27 فقره ی 1 جی ویته ببوکه - فقره ی 32 هرمزدیشت هم نیگا بوکونید.

اما مازندروˇن دیوون و ورن دروغپرستوˇن که او زمون(زمات) هله به دین دیباره آریاییونِ بُمُونسه بُوˇن دیووˇن و آریایی خودایوˇن سیتایش گودن.تونین به جلد اول یشت س 57 و جلد دووُم س 75 وَگَرد بوکونید.

1-خورده اوستا، ابراهیم پورداود تفسیر.

______________________________________________________________________________

فارسی واگردان(Persian):

وَرِنَ چیست؟

وَرِنا(ورنَ ، ورنه : varena) نامی است که در اوستا، کتاب مقدس زرتشتیان به سرزمین گیلان اطلاق شده است. گرچه در اوستا مردم گیلان را پیرو دروغ نوشته اند ولی ما همان طوری که در برابر مقدونی ها و عرب ها ، مغولان و روس ها در برابر سرزمین خودمان دفاع کردیم در برابر شاهان کیانی هم از سرزمین خودمان دفاع کردیم.

البته ما که در مقابل  کیانی های زرتشتی نیز مقاومت کردیم و دینشان را با زور شمشیر نپذیرفتیم ولی تدریجا از دین توحیدی مزدیسنا پیروی کردیم ولی نه با زور بلکه به خواست و اختیار خودمان. همان طوری که دربرابر عرب ها مقاومت کردیم ولی بعد ها خودمان به شناخت مسلمان شدیم.

«چهاردهمین سرزمین و کشور نیکی که من - اهوره مزدا - آفریدم «وَرِنَ» چهارگوشه بود که فریدون - فرو کوبنده ی اژی دهاک - در آن زاده شد.- اوستا، وندیداد،فرگرد یکم، بند18»

این متن رو از خرده اوستا بیرون کشیدم:

درود بر تو ای هوشبام(سه مرتبه)از این رو او را ، آن بزرگتر از همه را آن اهورامزدا را بزرگ و سرور برگزینیم،از برای برانداختن اهریمن نابکار ، از برای برانداختن دیو خشم خونین سلاح، از برای برانداختن دیو های مازندران ، از برای برانداختن همه ی دیوها و دروغپرستان وَرِنَ(دیلم و گیلان)*             «خرده اوستا،هوشبام/2»

*این فقره از یسنا 27 فقره ی 1 برداشته شده - به فقره 32 هرمزد یشت هم نگاه کنید.

راجع به دیو های مازندران و دروغپرستان گیلان که به دین قدیم آریایی ها (خورشیدپرستی،ماه پرستی و...) بوده و دیوها یا پروردگاران کهن آریایی را می ستودند.به جلد اول یشت ها ص 57 و جلد دوم ص 75 مراجعه شود.

1-خرده اوستا،تفسیر ابراهیم پوداود.

__________________________________________________________________________________

انگلیسی واگردان(English):

؟what is Varena

 Verena name in the Avesta, the Zoroastrian holy book is called the land of Gilan. Although in the Avesta Gilan people have written, followers of falsehood but we as, against Macedonian, Arabs, Mongols and Russians to defend our land, we have to defend our land against the Kings Kiyani.
As we resistance against the Arabs, but then we got to know a Muslim.

Of course we also resistance against Kiyani Zoroastrian religion by the sword, we rejected the monotheistic religion Zoroastrianism, but eventually complied, but not by force, but we wanted to give ourselves. As we resistance against the Arabs, but then we got to know a Muslim.

Fourteenth land and good country that I - Ahurah Mazda - created "Varena" four corners of the Fereydoun - ripping down the Azhy Dahak -was born in Avesta, Vendidad, Fargard I, paragraph 18

The sub-text of the Avesta milked:

 Peace be upon you, O Hushbam (three times), so it's him, it's bigger than all of Mazda's big and choose the server, to overthrow the evil of the wicked, to overthrow the bloody rage demon arms to overthrow the demon of Mazandaran, the to eliminate all the monsters and falsehood Worshipers Varena (Guil and Deylam) "Retailers Avesta, Hvshbam / 2"

* This item has been removed from Yasna 27, paragraph 1. hormozd Yasht look at paragraph 32. Mazandaran and Gilan falsehoodWorshipers demon of the ancient Aryan religion (sun Worshipers, moon worship, etc.) and Demons or The Lord of the ancient Aryan Praiseed Volume 57 and Volume II, p. 75, see p Yasht.

Retail Avesta, Ibrahim Pourdavud interpretation.

ورن فوگویه(مقاله ی ورن)

جیراکش(دانلود)