دربیگ گوˇود
یکته جی گیلون(ورن) باستونی گوˇودون ، دربگون « darbeg» یا «Darbig» بوˇون. ایشونم کی آماردیون و کاسیون مورسون گیلون مئن زیندگی گودن و ایشون نیشتن جیگه دولفک کوه بو. خیلی گیلون مجون و واموج کسون گونن که دورفک یا دولفک هی نوم جی ( دربیگ) ویته بوو ایسه. ایتو کی درفک یا دلفک هو دربیگ یا دربگ ایسه. اگر ایتو بینیم پس دالفک خو معنی یه دس جی هدنه. چره کی دالفک و یا دلفک گیلکی مئن بنه لانه ی عقاب(باز، شاهین). هرچی ببی امه قصد ویراشین زیهˇین ندنیم. باستان شناسون جی خیلی شون بوتن کی دربگ شون نیشتن گاه هو درفک کو ایسه کی درفک و دربگ مئن هتما رابطه ای ایسه. چه هو لانه ی شاهنی و چه هرچی دیگر کی ببی.
خیلی شونم ای دربگ گوˇود دربیگ ارس امره یکی دونن. دربیگ یکت جی پارسیون قوم بو کی باستانشناسون ای دربگ و اوشون دربیگ امره یکته دونن.
*** اطلاعیه***
به زودی فرهنگ لغات آنلاین گیلکی ورن ساخته میشه. جهت همکاری میتونید از واژه های گیلکی رو که بلدین با ما به اشتراک بذارین تا به نام خودتون در فرهنگ لغات ورن بذاریم.
برای همکاری با ما میتوانید در انجمن ورن عضو شده و واژه های خود را به مشتراک بگذارید.
گیلانیان از دیرباز همچون دیگر برادران ایرانی شان یکتا پرست بوده اند. برخی از دین هایی که در گیلان از دیرباز وجود داشته از قرار زیر می باشند:
آیین مهر
آیین بوذاسف
آیین مزدیسن(زرتشتی)
و...
و امروزه نیز اسلام در این دیار رواج دارد. ادیان پیش از اسلام که نامبرده شده اند همگی دین توحیدی هستند که گواه بر یکتا پرستی مردم این سامان است. در این پست به بررسی آیین ناشناخته ی بوذاسف می پردازیم.
آیین بوذاسف:
یکی از آیین هایی که در گیلان و ایران باستان رواج داشته و پیشینه ای کهن تر از دین مزدیسنا یا زرتشتی داشته دین بوذاسف بوده.بوذاسف پیامبری بود که به گمان این جانب به 9000 سال پیش برمی گرده (تقریبی) چرا که در دوران وی مردم دوختن نمیدونستن و هنوز پوست حیوانات به تن می کردن.بوذاسف رو همون ادریس نبی دونستن که در ایران به نام شناخته بوده.گرچه می بایست از اقوام آریایی بوده.
از ابن اسحاق نقل شده که ادریس 306 سال از عمر آدم (ع) رو درک کرد و ابن اثیر گفته که 386 سال داشته که حضرت آدم درگذشته.[تاریخ انبیا-سید هاشم رسولی محلاتی]
این دین در میان مردم ایران در مناطق مختلف به صورت پراکنده تا ظهور حضرت زرتشت (ع) وجود داشته.در مناطق غربی و شمالی می بایست شناخته شده تر بوده البته با توجه به تواریخ اسلامی که با ادریس نبی یکی دونستن چرا که در این صورت در ناحیه ای نزدیک خوزستان کنونی یا میان رودان و بابل به دنیا اومده.
در کتاب [دیلمیان- سید رضا فندرسکی] رد پایی از این دین در گیلان باستان یافته شده.به این صورت اومده که :[ پیش از ظهور اسلام مردم دیلم همانند همه ساکناننواحی کوهستانی پذشخوار گر (ناحیه ی خزری) پیرو آیین بوذاسف بودند.بوذاسف همان هرمس یا ادریس پیامبر بود.این دین، احکامی همانند نماز و روزه داشته]. به این صورت در گیلان و طبرستان هم پیش از ایین زرتشت وخشور پیروان بوذاسف حتی تا صدر اسلام هم وجود داشتن.
شریعت و آیین بوذاسف:
- زکات مال برای ضعیفان
- دستور تطهیر از جنابت
- دستور جهاد با دشمنان دین
- پرهیز از سگ و خوک
- حرام بودن مشربات مست کننده.
- داشتن برنامه ای خاص و روزانه برای نماز
- تعیین روز های از ماه برای گرفتن روزه (که در دین زرتشتی هم روزه به همین صورت بوده)
و جالب ترین موضوع درباره شخصیت بوذاسف مورد آخره که توجه کنین:
تقسیم بندی جامعه به سه طبقه ی روحانیون ، پادشاهان (وبزرگان) ، رعایا (مردم عادی)
این نوع تقسیم بندی ها در جامعه های آریایی مشاهده شده و این خود دلیل بر ایرانی بودن و آریایی بودن این پیامبر است چرا که در ایران باستان هم جامعه از چهار طبقه ی
- اثرون(روحانیون)
- رَثَ ایشتر (جنگیان)
- واستریوفشونیت(کشاورزان)
- هویتی ، هوتخشان(صنعتگران)
تشکیل می شده[رساله ی ابن خلدون و تراثه الفکری ، طبقات اجتماع ] و [رساله ی اغاثه الامه بکشف الغمه]
همین طور که می بینید این طبقات در دوره های بعد (زرتشتی و پس از آن) تکامل پیدا کرده و به چهار طبقه ی مزبور رسیده.
طبقات اجتماع در بیشتر اقوام و ملل دنیا تنها محدود به دو طبقه ی پادشاهان و رعایا یا به دو گروه کلی بنده(آزاد) و برده تقسیم میشده و تقسیم بندی به صورت اقوام آریایی وجود نداشته.
صحف بوذاسف:
بوذاسف هم مثل مثل بقیه پیامبرا کتاب آسمانی داشته که در روایت که ابوذر از از حضرت محمد (ص) ذکر کرده مجموعا سی صحیف بوده.مرحوم مجلسی از ابن مَتوَیه 29 صحیفه رو نقل کرده که هر یک نام جداگانه ای است : صحیفه ی خلق ،صحیفه ی معرفت ، صحیفه ی رزق و ... .
سخانان بوذاسف ع:
- از کسب های پست بپر هیزید.
- خوبی دنیا موجب حسرت و بدی آن موجب پشیمانی است.
- زندگی و حیات جان به حکمت و فرزانگی است.
- عمل صالح در این دنیا موجب آزادی از عذاب آخرت می گردد.
- کسی که قناعت نداشته باشد و از حد کفاف بگذرد، هیچ چیز او را بی نیاز و سیر نخواهد کرد .
علی رضاپور /تاریخ 18/6/92
منابع:
فرهنگ جامع معین - بخش اعلام.
دیلمیان- سید رضا فندرسکی
تاریخ انبیا-سید هاشم رسولی محلاتی
رساله ی اغاثه الامه بکشف الغمه
رساله ی ابن خلدون و تراثه الفکری ، طبقات اجتماع
چنته جی گیلکی واجونی کی شعر قبلی مئن بوما و بوتم شاید خیلی شون اوشونه معنی نودونن هینه واسی اوشنه شیمه به ویجین بودم.( چندی از واژه هایی که در شعر قبل اومد و گفتم شاید معنی شون رو ندونید براتو گلچین کردم)
خوˇو « xow» : خواب
زمت «zamat»: دوران ، زمان
فترکسان«fatarkasân» : حمله کنان
ژیهار «ghîhâr»: فریاد بلند ، نعره
توˇره « töwre»: تبر
دارˇه « dârê»: نوعی داس بومی گیلان و شمال که از داس کوچک تر بوده و دندانه دار است(ریزتر از اره) مخصوص بریدن برنج و ...
ووˇشتن « vöwštan»: فرار کردن ، گریختن.
- این واژه در گیلکی شرقی به صورت ویرتن « vîyrtan»نیز به کار میرود. ور در زبان گیلکی غربی به صورت گورُختن«guröxtan » به کار میرود.
دکوشتن « dakuštan»: خفه کردن
دبیشتن « dabištan»: سوزانیدن
فوتوشتن« futuštan» : مکیدن
تال و تیلوس «tîlös» & «tâl»: نوعی گیاه پیچان که به دور درختان و ... می پیچد. کنایه از حاکم و رعیت.
کالنجار « kâlanjâr»: کارزار ، میدان جنگ.
ویرˇا « virä»: گم و ناپدید
آل « âl»: شاهین ، عقاب
ناˇره «nârê »: نعره
زبونی « zboney»: کنایه از زبان کوچک، زبانک.
دگرسن « dagarsan»: روی بر گرداندن.
کولاکت « kulâkat»: چماق ، چوب بزرگ.
کوف « kuf»: کوه
جهندم « jahandam»: جهنم
دپاختن « dapâxtan»: از رو رفتن، ضایع شدن.
ای شِه̌ ر خودم بوتم گرچی جای کار زیاد دنه شمه به شیمه بزرگی می ایشتباهات ببخشید
(این شعر رو خودم گفتم البته جای کار زیاد داره ولی شما به بزرگواری خودتون ببخشید)
شعر طنز گیلکی – داستان یک خواب
قالب : مثنوی، گویش : بیه پیش
علی رضاپور
مه یاد هنــــه یه روز که مو بختــــه بوم/هیتو کی می سره بالش سر بنه بـوم
هوتو بوشــــــــوم خوˇو مئن گوذشتــه/ می چوم و دیــــم ای زمت وگرســـــه
بدم برار جنـــــــگ مئــــن ایســـم مـــو/ بوتم خودا !چیسه ؟ کوره بومم مـــو!؟
یک نفره نیگا گودم فترکسان ژیهار گود/ یه نفرم زخمیونه اسبون سرسوارگـود
یک نفرم و شمشیـــــر و توˇره امــــره/ یک نفـــرم نیـــــــزه و دارˇه امــــــــره
زیــــــــــه درن و همدیـــــگر کوشتــرن/ یک عده یـــم جنگ مئـن وُوˇشتــــرن
بکـــوشتــن و دکـــــوشتـن و دبیشتـن/ همـــدیگره خـــــونِ همه فوتـــوشتن
خـــودا ای روزه نـــــری هیچ کــس بـه/ تال و تیلـــــوس مملـــــکت ایتـــو بــه
***********************
ای هاگیـــر واگیــــر مئـــنم مـی بختــه / دوزخ مئـــن اوتاق بیتــم سو تختـــه
مو کـــی ای جنـــگ هیـــچ بنـا ننـا بـوم / ولـی می پا کالنــجار مئـــن بنا بـوم
یک طرفه نیـــــــــگا گـــودم ســــــوارون / امــــه درن عین هـــو تونـــده وارون
مه جای کی به اشتباه بیته بون،ندونم؟/ولی می جون قصد بوده بون مو دونم
داد بُـدم فریــــاد بُــــدم در بــــــوشـــــوم/ می جونکه ویتـــــم و مــــو ویرˇا بوم
می عمر مئن ایتو هیـچ وخت نودُوˇسم/ روستم اسپ مو تونـــد تر بودُوˇسم
نفس نفــس زیه دره بوم ، جـــون بــِـدَم/ می دوته دسسته دوته پا قرض هدم
مـــــــی دسسونِ بزم دوته زونو ســـر/ بیاسم و نفس بیتم یکته توسه دار ور
*************************
یک نفرم دوخـــونده مو فــرس تو بر من/بوتم چیسه،چی بوبو؟کیسه دوشمن؟
بوته ایشون فترکسن امه مرز و دیـــاره/ بیه برار اینـــی که اِرˇه مردره تی یاره
به جون مو هچی گوتــــره بو دونســــم/ خواسم محل ننم کانجار مئن دربشم
می امره بوتمِی نه ری تی هم سرا بو/هرکی که بو گیلک بو تی پیله برارجابو
وگرســــم و نیـــــگا گودم خشنــــگ تر/لاسپاره ی و پاتوˇوه،نمتی کولا برسر
چار نفرم اینــــه دوره گـــــوده بـــــون/شمشیر و نیزه امره نامردی زیه دره بون
توره بومِی ژگره بــــزم ، بودوˇســم /یکته کولاکت ویتم و آل موسون پرر هیتم
می دس و پره هیتـــو پررا دم هـــوا / نــاˇره گــــودم ژیهــــار گـــودم اَی خودا
می زُبونـــِی می حلقهِ بیــرون بومـا/ دیو سپـــــید خـــــــو خوˇنه بیــرون بوما
او چـــــار نفر کی مه ایتو بـــده بون / خوشون مئن هیشــــکی ایتو نِـده بون
همدیـــــــگره گبون گبـــونی بوتــــن/ در بوشـــون و خوشـــون جـــــون ویتـن
بیسم و خنــــده بـــــودم و دگرســـم/ خواســـم بوگوم نتــــرس برار مو ایسم
خواسم بوگوم بدم کی هیشکی نیسا/ بدم برار او کـی اوشونه پیشــتر ایسا
هیتــو کی مو گرم ای ماجرا بـــــوم / می فیکر و ذیکر مئن چــــــرا چـــرا بوم
یکتــــــــه سوار بوما بزه می کلــــه / هوا بوشـــــو می کـــله کـــوف قولــــه
هوتــــو کی می کلــــه هوا مئــن بو / می جونــــــکم زیمین ســر وُولوُˇو بو
بوتــــم آخه کلـــه خراپ به تـــو چـی / خواسسی تی جون ویگیری در بشی
آخر ای که تی جنـــــــگ نوبو کلـه خر/ کولاکتِ ویتی بوشـــــوی جنــــگ سر
خوˇو جی مو بپرسم ســر حال بومـم/ بوتـــــم خودا تی نوکرم ! مو زنــــدم؟!
بوتم خـــودا جون ای چه بخته ننــگه؟/ جهندمم بخوام بوشوم مه بـــه تنـگه؟!
همه خوشونه خوˇو مئن گنج قارون اینن/پول مره ماشین ماکسیما و توندر هینن
مو خواه بوشـوم جنگ مئـــــن بمیـرم؟ / مردوم جـــون واسـی مو دمیـــــرم؟!
ایجــــــور که زیندگی نیه خودا بَمَردم / ای همـه سختـیِ امره پا جی بکتــم
هیتو کـی مو گوتره بــوم پوشت هـم / می بخت و طالــــه بد گـوتم دم به دم
بفهمســـــم چی گوتــــرم بداشتــم / یکته بنــــم می گوش جی بکاشتـــــم
بوتــــم خـــــودا غلــط بودم ، ببخشیـد / نفهمســم چی گوتــــرم ببخشیـــــد
خاکن می ســـر کی ای گبــــونهِ بزم/تی امره مو هیچ وخت ای جور گب نزم
می حال کی سر حال تر و سر حال بوما/ هیتـو استغفـــــرالله مـــی زبونهِ امـا
خجل بوبُم سورخه شوم جا جی ویریسم/ یکته پیلیسکیــن مه بیتم دبیشتــم
کوتاه بومــــــم قططـــه گودم دپــــاختــم / می زینـــــدگی کار و باره وگرسـم



















خواستگاری
یه شو بشوم زن غــــازی برای مشتی قُلــــی مشته قلی چه کارا ؟ مهندسی بیکارا مشته قلی چی دانه ؟ الون هیچی ندانه آخر چر ندانه ؟ جواب بدا قلی پیر. هر چی داشتیم بفورتیم بیجارونه بفورتیم می باغونه بفورتیم زردگو بفورتیم خرج دانشگاه بودم قلی مهندس چودم قلی الون آماده خو اینه که داماده. اگر قلی ندانه آدم خوبی ایسه پیرکه خوبی دانه مارکه خوبی دانه خاخور خوبی دانه اخلاق خوبی دانه رفتار خوبی دانه بیرون هیچی نخونه. عروس پیر، گب بما اخلاق و رفتار که نشد زن غازی این که نشد دامادی این که نشد زندگی مهریه چندته دانه یه ته وگرسه بوته بگیر 1000 ته سکه دانی هدی ؟ نه نه ندانیم بگو 500 سکه دانی هدی ؟ نه نه ندانیم . عروس مارم گب بما مال و اموال ندانی مهریه که ندانی آپارتمون ندانی کار خوبی ندانی ماشینکه هم ندانی تو می بگو زن واسه چی تو خوانی لاکوی خوانی بکوشی کار امرا بدوشی امو لاکوی هندنیم و هندنیم مفت و مثل هندنیم قلی که پیر گب بما قلی اونه دوس دانه خیلی هم دوس دانه خدارو شاهد گینیم هر چی دانیم فورشنیم هر چی دانیم مهر کونیم یته پراید هینیم صبح تا غروب گاز دنیم گُلی که راضی کونیم . غم خوبه ویگینیم شادی باهم سهم کونیم هندنیموی هندنیم لاکوی امو هندنیم مفت و مثل هندنیم لاکوی بقض بترکس اینه پیری دپرکس خلاصه اون گب بما اونه چوشم اشک بما لاکوی بوته او بوبا اوی اجی الون هیچی نخوانم مهریه مونخوانم یکته اطاق مو خوانم یکته چراغ مو خوانم یه مثقالی خرت و پرت طلا ملا نخوانم فقط قلی مو خوانم پیر بوته تام بزن کی تا بوته گب بزن تی زبون گاز بگیر تی دهن اوبکش بشو آواره ببو لاکوی دل بشکسه چشم ارسو فوسسه چند شو وچند روز ببو قوت و غذا نخورده خو گب هیچکه نوته داییم خو گریه بوده غصا خو دیل پوروده بوده تا که یه روز ابری بو کوهونه می بیته بو دنیا اینه تارا بو بو همه جا اینه غمین بوبو رادکته روخولب نگاه بوده باغونه نگاه بوده دارونه گوش بدا بولبلونه نگاه بوده سنگونه نگاه بوده راهونه چشم انتظاری بوده قلی که ییدانوده نگاه بوده ماهبنه اوشونه دوخون بزا گریه و زاری بوده اوشونه اما گب بزا خودل حرف بزا ارسو اونه امون ندا ماهین عروسی کونن اَمِ موسون غم خونن شمونان غصه دانین شموم جدایی دانین شموم مهریه دانین شموم بزگتر دانین اینقد خو امرا بودته تا که اینه دیل بیته خودش فدا روخونه تا برسی به ،قلی شونه خونه قلی خونه جیرته بو اور نرسه بمورده گلی روخونه دمورده او نخورده بمورده لاکوکه مُرد بیتن عروس نبو گلاودن قلی بما قبر سر خاشا ببو خاک برسر قلی که بغض بیته بو اینه گلی بیته بو همه بوتن قلی بود این فتناکه هم از او بو یته بوته شکایت یته بوته کولاکت یته بوته او فدیم تا نکبت ببوری قلی نوم باید بمیری قلی بشو پوردسر شمر ندم دردسر نگاه بوده روخونه بدا گلی ،قولیکه دوخونه قلی پیران نکنده اوبکته بمورده قولیکه مُرد بیتن داماد نبو گُلی که ور گلاودن

اگر گیجگاه کسی درد بگیرد یا حالت فشردگی پیدا کند، پشت سر او حرف می زنند (غیبت می کنند) که اگر این حالت در سمت چپ گیجگاه باشد بد او را می گویند و اگر در سمت راست باشد در مورد خوبی های او حرف می زنند و در این حالت آن فرد اسامی آشنایان را یک به یک گفته، هرگاه درد کم شد مشخص می شود چه کسی پشت سر او غیبت می کرده. اگر بینیِ کسی بخارد پشت سر او حرف می زنند. اگر سگ در حیاط خانه به صاحبش پشت کند پشت سر صاحبِ خانه غیبت می کنند. اگر پشت سر آدمِ بد، حرف زدی و آن آدم همان لحظه پیدا شد می گویند :چو نامِ سگ بری چوبی به دست گیر اگر کسی در آستان در خانه بنشیند و به یک طرفِ چارچوب تکیه کند باید تف گونه ای به پشت سر و جلو بیندازد وگرنه به او تهمت میزنند. اگر کسی هنگام جارو کردن جارو را به پای کسی بزند باید تف گونه ای به جارو بیندازد وگرنه به او تهمت می زنند. اگر نان را با چاقو یا قیچی ببرنند بد است اگر در کفش مهمان فلفل بریزند بزودی از آن خانه میرود اگر کسی شب با جوراب بخوابد شیطان او را می دزدد اگر شب اطاق را جارو کنند فقر می آورد اگر با کف دست روی لیوان بکوبند دعوا می شود اگر کسی پلو را از دیگ در بشقاب بریزد باران می اید اگر گوش راست کسی بخارد هوا افتابی میشود اگر لب و لوچۀ بچۀ کوچک را ببوسند بچه لکنت زبان می گیرد اگر در شبِ بارانی شغال زوزه بکشد و سگ جواب دهد فردا هوا آفتابی می شود.
---------------------
ذکر این نکته ضروری است که این باورداشتها مربوط به سالیان پیش بوده و آنها بر حسب اتفاقاتی که برای افراد پیش می آمده تبدیل به یک باور شده اند که اکثریت انها هیچ توجیه علمی ندارند و من اینجا تنها برای یادآوری و آشنایی شما دوستان با باورهای قدیمی، آنها را ذکر می کنم نه اینکه خود آنها را باور داشته باشم یا بخواهم به کسی تحمیل کنم.
سماموس خدای آشامیدنیها،

باقالا کوکو یک غذای شمالی است
مواد لازم باقالا کوکو
طرز تهیه باقالا کوکو
3. داخل تابه متوسط روغن بریزید و روی حرارت ملایم آن را گرم کنید. مواد را داخل روغن بریزید. شعله را کم کنید. در تابه را بگذارید تا پخته و طلایی شود. سپس آن را برگردانید تا طرف دیگر کوکو نیز طلایی شود
باز به خانه مان برگرديم ،خانه ديروز وامروز و فرداي من

ام خونه ، ام خونه ، ايسه كنار روخونه
خانه من كنار رودخانه است .
هر وقت او زيادي هنه ديكنه ام ايونه
هر وقت سيل مي آيد آب وارد خانه ام مي شود
ام خونه ، ام خونه ، ايسه گالپوشي خونه
خانه ام با علف هاي مردابي پوشيده شده است.
ام خونه ، ام خونه ، دور تا دور ايوونه
دورتا دور خانه ام ايوان است .
اون پشت پلي فاكونه كلاج و كشكرك دانه او نه سر لونه
پشت خانه ام فضاي خالي دارد ، كلاغ و زاغ بر بالاي آن لانه دارند .
ام خونه ، ام خونه ، حاجا جي جير دانه لونه چوشنك جو سر دانه خونه
در خانه ام پرستو ها و گنجشك ها لانه دارند
ام خونه ، ام خونه ، جير دانه دود خونه ، جور تلار دور ينه
خانه ام داراي اتاقي است كه در آن آتش روشن مي كنم و يك اتاق هم در طبقه بالا دارد
ام خونه ، ام خونه ، سرجور خارك بزايم برنجه ، جير بنايم دوجه برنجه
در خانه من در حالي كه برنج ها را براي خشك شدن و دودي شدن از سقف آويزان كردم برنج را براي پختن خيس كردم
ام خونه ، ام خونه ، پيچه نيشته كناره ، كلو كونه ناره ، زاك دره گاره همه شير وانه
در خانه من گربه گوشه اي نشسته ، گوساله گوشه اي ديگر و بچه هم در گهواره ، همه شير مي خواهند
ام خونه ، ام خونه ، حياط دله كندوجه ، پشت پلي گو گاچه
در حياط خانه من انبار برنج است و پشت خانه من طويله گاوها
ام خونه ام خونه يطرف تورف دره سبزي باغه يطرف توت رچه ميون تيلماره
در يك طرف خانه من باغ سبزي است در طرف ديگر جايي براي پرورش ابريشم
ام خونه ، ام خونه ، دانه يته كرك لونه ، خروس اون ميون جميته خو كر كونه
در خانه من لانه مرغي است كه خروس در آن مرغ ها را دور هم جمع كرده است
ام خونه ، ام خونه ، حياط دله چاي باغه ، پشت و پلي بيجارگه
در حياط خانه من باغ چاي و پشت آن مزرعه برنج است
ام خونه ام خونه حيط هلي داره روخو لب لليك داره
در حياط خانه ام درختان گوجه سبز و كنار رودخانه درختان جنگلي است
ام خونه ، ام خونه ، همه خروس اويي ام ورسنن ، شال اويي ام خوسنن
در خانه ام همه با صداي خروس بيدار مي شوند و با صداي شغال مي خوابند
ام خونه ، ام خونه ، دار دره سر بسر هندونه ناي دو چو سر
خانه ما پر از درخت است و هندوانه بر بالاي ستون رديف چيده شده است .
ام خونه ، ام خونه ، يا طله اويي كونه يا زاك ونگ زئنه يا گو ناره كونه
در خانه ام يا خروس مي خواند يا بچه گريه مي كند يا كه صداي گاو مي آيد
ام خونه ، ام خونه ، تلارسر بنشتي ، باد اوا دئنه تي كشتي
در خانه من وقتي روي ايوان مي نشيني باد خوبي مي آيد .
ام خونه ، ام خونه ، نه غمي بو ، نه غصه ، نه قحطي بو ، نه سختي
در خانه من نه غمي بود ، نه غصه اي بود ، نه كم و كسري بود ، نه سختي آنچناني
ام خونه ام خونه همته روز كار نا بو بازار شون بار نا بو
خانه ما همه روز كار بود و هميشه محصولي براي بردن به بازار بود .
امـروز
ام خونه ، ام خونه ، گالين بنان بپيسن ، سرچون بنان بشكسن فا كون بنا فوسسه
سر پوش خانه ما پوسيده ، چوب هاي روي آن شكسته ، پشتش ريخته .
ام خونه ، ام خونه ، ببو ميلوم لونه
خانه ما شد خانه مارها
ام خونه ، ام خونه ، حاجاجي بشو شومار خونه ، چوشنك زاكون ببون ميلوم به دونه
پرستوها از خانه ما رفتند ، بچه گنجشك ها را مار خورد .
ام خونه ، ام خونه ، ننه صندوق دوز ببرده ، اون كركون شال بخورده
صندوق مادر بزرگ را دزد برد ،مرغ هايش را شغال خورد .
ام خونه ، ام خونه ، چايي باغ تيف بزا ، توت ولگ بيد بزا
باغ چايي ام پر از علف هاي هرز شد، برگ هاي ده ، گو با طويله بفورتهرخت توت از بين رفتند .
ام خونه ، ام خونه ، آغجون حسني تست زانه بدر خانه من پدرم براي رفتن به كلاس تست كنكور حسني گاو هايمان را با طويله فروخت .
ام خونه ، ام خونه ، حسني عالم ببو ، آدم نبو
حسني با سواد شد ولي آدم نشد .
ام خونه ، ام خونه ، حسني پژو هيتنبه بيجار كله بفروته ، دق بدا خو پير بكوشته
در خانه ما حسني براي خريدن ماشين پژو مزرعه پدر را فروخت و او را دق مرگ کرد فردا
بيه دست به دست هم بديم
بيا دست به دست هم دهيم
ام خونه ، دوباره سر بكونيم
دوباره خانه مان را بسازيم .
كله آتش بكونيم قابدون اودكونيم چاي دم بكونيم
آتش روشن كنيم كتري را آب كنيم چايي دم كنيم .
همه دخون بزنيم يك كمي همديگر امرا گب بزنيم
همه را صدا كنيم ، دور هم جمع شويم ، كمي درد دل كنيم .
ام گرك و دوچو سر هندونه خربزه دچينيم
دوباره خربزه و هندوانه را بالاي ستون هاي خانه مان بچينيم .
حاجي جيكه ايونسر لونه چا كونيم
براي پرستو ها لانه درست كنيم
چوشنك دونه فكونيم
براي گنجشك ها دانه بريزيم .
شال تله دوزنيم ،گبر با تير نزنيم
تله شغال را جمع كنيم ، پرنده ها را با تير نزنيم .
تفنگ بشكنيم ،دوم فيچينيم
تفنگ ها را بشكنيم ، دام ها را جمع كنيم .
بس واچينيم آشغال روخونه دنكونيم
سد هاي داخل رودخانه را جمع كنيم ، آشغال را را در رودخانه نريزيم .
اشبول بوده ماهي نگيريم
ماهي كه مي خواهد تخم ريزي كند را صيد نكنيم .
كرك لونه برا بگيريم
براي مرغ ها لانه درست كنيم .
ام گوون گاچه چاكونيم
براي گاو هايمان طويله درست كنيم .
برنج هنده كندوج دكونيم
برنج ها را با ساقه انبار كنيم .
بيم يكديگر بال بگيريم
بيايم دست يكديگر را بگيريم
دخون واخون بكونيم
يكديگر را صدا كنيم .
همه گرداگيريم تشت سر بزنيم
همه را دور هم جمع كنيم و روي تشت بزنيم .
بخونيم شادي بكونيم
بخوانيم و شادي كنيم
موجوما نون خولفه آغوز دچينيم
در ميان سيني نان محلي و گردو بچينيم .
همه دخون بزنيم تارف بكونيم
همه را صدا كنيم و به همه تعارف كنيم .
زاكون جيب نخود دكونيم اوشونه سر گول نزنيم اوشون پا بون گول فوكونيم
در جيب بچه ها نخود و كشمش بريزيم ، آنان را گول نزنيم بلكه زير پايشان گل بريزيم .
غم و غصه پهلوونون مسون ويجه گيريم گل بزنيم
غم و غصه را مثل پهلوان ها بلند كنيم و به زمين بزنيم .
نامهربوني واش موسون بكنيم كول بزنيم
نامهرباني را مثل علف هرز بكنيم و يك طرف بيندازيم .
برم شادي دو دستي ببوريم بكته آدمون كش دكونيم
جايزه را به بازنده ها بدهيم
ام خونه دور ديما خوب بگيريم اون ديوار پيپ بزنيم
دور و بر خانه مان را خوب بگيريم و آن را تميز نگه داريم .
يكديگر چوشم آرسو پكا كونيم همديگر ديم اوبزنيم
اشك هاي يكديگر را پاك كنيم و با آب صورت يكديگر را بشوييم .
(( هنده وگرديم به ام خونه ، ام خونه ))
(( بازم برگرديم به خانه خودمان ))
نگيرم يكديگر اندي بهونه
براي يكديگر بهانه نگيريم .
معلوم نيه امروز فرده بمونه
معلوم نيست امروز براي فردا باشد .