توضیح و گزارش هر یک از واژگان و علت معادل سازی در بخش انجمن سایت آمده است. میتوانید برای خواندن توضیحات واژگان به اینجا بروید.

فاود «faved» : شمع ( منظور شمع و شمع کوبی در علم ساختمان و مهندسی است). این واژه در اصل به معنای پایه های فرو رفته در زمین است که معادل با شمع کوبی ساختمان گرفتیم.

فاود زیئن «faved zien» : شمع کوبی

سرکله «srkallө» : آغاز و شروع کار

تئن «tien» : بافتن ، تنیدن

چیه «ceyө» : حاشیه

تنکار «tөnөkar» : پایان و فرجام

لاچه : نرینه ، مذکر

چلک «calk» : سبد ، نوعی سبد

زیبیل : زنبیل

گوآل «gual» : جوال

گوآل دوج : جوال دوز

گردبنه «gredbenө» : زیر دیگی

کیش : شمشاد

سوفال : سفال

خلات «xөlat» ، خلت «xөlөt» : سفال

بینه : نعناع

پراچ «prac» : صافی ، الک

فشکل «fөškөl» : گوآلوچه ، گوجه سبز بزرگ

گوخلی «güxali» : [فشکل]

کوتر «kutөr» : ظرف

رکج «rakaj» : سفال ساز ، کوزه گر

لپه «lapө» ، لپ «lap» : توپ

پیلپ «peylap» : فوتبال . (توضیح:پی:پا « pey=foot » + لپ:توپ « lap=ball » )

پیلپ مزو «peylap mezu» ، پیلپ بازی : بازی فوتبال ، ورزش فوتبال.

پوگودن «pugudan» : تصفیه کردن و پالایش، تمیز کردن ، پاک کردن

یاپون «yapön» : شِنِل

کبا «kөba» ، کپا : قبا

چوخا : کُت ، کت مردانه

والسن «valөsan» : حلاجی کردن

والاشتن «valaštөn» : تجزیه کردن (در اصل: از هم جدا کردن رنگ ها در پشم ریسی و شالدوزی را گویند که ما معادل تجزیه کردن گرفتیم)

بزارشتن «bөzarөštan» : اندودن

پاچال : پدال

تان : پایان ، فرجام ، آخر کار

ارج «araj» : عمل ضرب ، ارج گودن : ضرب کردن

گوراوه «guravө» : جوراب

گوˇوره «gürө» : جوراب

جوروف «juröf» : جوراب

یخ «yax» : یقه

هوشه «huša» :خرگوش

اره نومو «arө numu» : نقش اسلیمی(ایرانی)

کجدو «kajadu» : کاج

کوآ «kua» : سرخس

سو «sev» : سیب

میل «mil» ، میلوم«milöm» : مار

رج «raj» ، رچ : ردیف

ویریف «virif» : اریب ، کج ، زیگزاگ

کنار «kanar» : حاشیه

سراچئن «saraciyen» : تمام کردن ، به پایان رساندن.

ریه ریه «riya riya» : راه راه

پوت : بوته

کیلیم : گلیم

هر «hөr» : ابر

نومو «numu» : عکس ، تصویر. (در اصل به معنای نقش و نگار است ولی ما معادل عکس و تصویر آوردیم)

لاچ : نقش ، نگار

لاج : نقش ، نگار

آریشه آریشه «ariša ariša» : رنگین کمان

رس «ras» : خط ترسیمی( منظور خط هندسی است نه خط نوشتاری یا الفبا: _____________ )

خالی: قالی ، قالی معرب خالی است.

خولی «xöli» : قالی

خالچه ، خولچه : قالیچه

اونکی «unki» : انگور

نول «nөvөl» : عکس ، تصویر ، نقش و نگار

وئوجین «vaojien» : بافتن

جلدغه «jaldөqe» : جلیقه

غوپه «qupө» : پولک ، قپه

پابزار «pabzar» : کفش ، چموش

پاوزار «pavzar» : کفش ، چموش

وند «vand» : بند کفش

چکتو «cakөtu» ، چوکوتور«cukutur» : اسکیت ، اسکی روی برف. این اسکی مدور از چوب انار یا سر شاخه های درختان ساخته می شد و گیلانیان کوه نشین در زمستان برای راه رفتن روی برف آن را زیر چموش خود می بستند.

اورسو «ursu» : عروس

دولاب «dulab» : صندوق ، پسوند مکان در زبان گیلکی نیز هست. همچون گیلدولاب ، تالشدولاب.

یاشگه «yašgө» : انبار

نوغول ، نوغوله «nuqulө» : استوانه

تبجه «tөbөjө» : طَبَق ، سینی گرد چوبی.

هراتی«hrati» : خرّاطی ، درودگری. واژه ی عربی خراط برگرفته از همین واژه است.

هرات «hrat» : خرّاط

کتل ، کتله «kөtөlө» : صندلی

لاوک «lavөk» ، لاک : طَبَق

ماتَک «matak»: کتاب

دِپ«dep»: خط

غار تلابون یکی از غارهای استان گیلان است که در یک کیلومتری شرق روستای گورَج از توابع شهرستان املش قرار دارد.

این غار در دامنه پرشیب یک صخره‌ واقع شده و فاصله آن تا قلعه شاه‌نشین گورج که در رأس کوه بنا شده، 200 متر می‌باشد و تا عمق دره، 300 متر فاصله دارد.
دهانه غار تلابن به سوی شمال، ارتفاع آن 3 متر و عرض آن بیش از 1 متر می‌باشد. عمق غار 15 متر است که در انتها به بریدگی صخره‌ای می‌رسد و به نظر می‌رسد این بریدگی افقی، عمق غار را به دو طبقه تقسیم نموده است.
این غار در حال حاضر به عنوان محلی برای نگهداری دام‌های اهالی روستا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در طی زمان‌های مختلف، درون این غار حفاری‌های غیرمجاز صورت گرفته به طوری که در بخش‌هایی از کف غار، به هم ریختگی‌هایی دیده می‌شود.

از آنجا که در دهانه غار آثار استخوان به صورت پراکنده دیده ‌شده، احتمال داده می‌شود که این غار در گذشته‌های دور، سکونتگاه انسان بوده است.
لازم به ذکر است که کلمه «تلا» به معنی کوه سنگی و «بون» به معنای زیر کوه می‌باشد. نام این کوه به صورت «طلابن» نیز نوشته می‌شود.

در بالادست این غار، غار دیگری به نام مگس تله وجود دارد که محل جمع‌آوری زنبور عسل و آشیانه عقاب‌ها بوده است.

جواهر دشت گیلان *

مسیر دسترسی به جواهر دشت  :

 گیلان –رودسر- کلاچای- نرسیده به چابکسر دو راهی سیاهکلرود- جواهر دشت

ادامه مطلب

واچار یا واجار گیلکی مئن بازار مانی دنه. ای واچار یکته  گیلکی دیباره واجون ایسه به معنی بازار، ینی در اصل گیلکی مئن بازار بنه واچار ولی امه گیلکون لفظ فارسیه به کار بنیم نه لفظ اصیل گیلکیه.

ای کلمه مشتق بنه از دو لفظ وا + جار 

بیجار (بی=برنج + جار=زار، مکان) = شالیزار ، کالنجار (کال=کار، جنگ و دعوا + جار) = کارزار، لیجار (لیli= نی+جار=زار) = نیزار : موسون

واجار هم از دو بخش وا(شاید 1- اثاث مانی بدی؟!؟ یا 2- واستن 3- وا:شاید کالا 4- وا(باز):مکان باز)+ جار ببی. کی چارمی دورست تر مونه ، چره کی گیلون واجارون همته سر واز وُ وازه جیگه مئن ایسه وُ شانه گوتن کی بازار فارسی واجه هی معنی دنه و اینه اینه شکل درست ایتو بو باززار = باز ( وا) = زار (جار).

واجارگا کی هنوز گیلکی مئن به کار شنه وُ یک یا چنته جی گیلون نقاط نوم جیگه جی ایسه بازار جیگه (مکان برگزاری بازار) مانی دنه.

سربس:لغت دهخدا مئن ، بازار جیرواجه واموجین.

فــــــــــــــــــــــــــــــــــارسی واگـــــــــــــــــــــــــــــــردان

ادامه مطلب

گیلکی	آوانوشت	پارسی	انگلیسی
شوون	Shu on	رفتن	go
ایسن/ مونسن	Easan	ماندن	stand
خوردن	Xurdan	خوردن	eat
خوبن	Xobe en	خواندن	ready
امن	Aman	آمدن	come
دیه ن	Diyen	دیدن	see
بشنستن-هیشنستن	Boshnoustan	شنیدن	hear-listen
گوتن/بوتن	Gutan	گفتن	say
سره دن	Sara h daan	فرستادن	send
گودن	Gudan	کردن	sequel
چاگودن	Chagudan	ساختن	made
ده ان	Da h an	داشتن	have
بوون	Bo'oun	شدن	do
ببون	Boboun	بودن	be
ببردن	Bebardan	بردن	convey-carry
ابن/اردن	Abeh en	آوردن	bring-fetch
بنویشتن	Banvishtan	نوشتن	write
هیه ن	Hiyen	خریدن	buy
ده ان-هدن	Dah aan-Hadan	دادن	give
که بین	Ka beyin	کندن	rend-cutout
کوشه ان	Kushe eh	کشتن	kill
دفرکسن	Dafarkesan	به یک باره ترسیدن،ترسانندن
دونستن-زونستن	Do'onestan	دانستن		know
وستن	Vastan	به مزاج آدم آمدن		-------
فترکسن	Fatarkesan	به تیپ و پای یه نفر زدن، تنه زدن		-------
دزین-دوستن	Dziyen	بستن		close
وارسن	Varsan	باریدن		rian
بیشتن	Bishtan	سرخ کردن،برشتن		Roast
پاستن	pastan	پاییدن		guard
پاسیین	Pasiyen	لگدمال کردن		-------
پزیین	pazyen	پختن		Cook
ووشتن	Vo'shtan	گریختن		Runaway
بیز	Biz	تنفر		disgust

دهیوپت(علی رضاپور)

1392/5/26